Schrijver Hans de Grunt en Speler Margriet Dantuma zijn te gast in Spijkers met Koppen, waar ze een interview hebben met Dolf Jansen over Andy Warhol en de voorstelling ‘Het beste uit A’.

De uitzending is terug te luisteren via deze link, naar de site van omroep.nl. Het programma duurt twee uur, het interview ongeveer 10 minuten. Het begin hiervan is te vinden op 1 uur en 42 minuten ongeveer 85% van de totale speelduur (helaas geeft de standaard player geen tijd weer, dus is het even zoeken)

Literaire ready made als basis voor Warhol-voorstelling

Interview door Cisly Burcksen

Andy Warhol is weer helemaal hot. Rondom de tentoonstelling ‘Andy Warhol – Other voices, other rooms’, die momenteel in het Stedelijk Museum CS te zien is, zijn verschillende activiteiten geprogrammeerd, zoals hippe feesten en de muziektheatervoorstelling ‘Het beste uit A’. Dit toneelstuk, dat zich afspeelt in Warhols studio de Silver Factory, geeft een blik in het leven van deze pop-artkunstenaar en zijn ‘supersterren’. Regisseur Malte Huthoff, die zelf overigens ook een kleine rol vertolkt, vertelt over de totstandkoming van deze voorstelling.

“Het is echt een kijkje in de keuken van Andy Warhol. Het is gebaseerd op zijn boek ‘A’, waarvoor Warhol vierentwintig uur lang één van de artiesten die vaak bij hem rondhing, heeft opgenomen met een bandrecorder. De tapes heeft hij laten uittypen door vier typistes en dat heeft hij, inclusief typfouten, als boek laten drukken. Voor deze voorstelling hebben we daar een aantal dialogen uit geselecteerd.” En zo maakte Hans de Grunt een theaterbewerking van Warhols literaire ready made. Malte Huthoff: ”Het is een soort anti-theater, omdat het een statisch geheel is. In het stuk zit niet de gebruikelijke ontwikkeling met een introductie, een probleem en een oplossing. Er zijn wel problemen, maar die worden niet opgelost. Het is gewoon wat er op een dag besproken is tussen de mensen die daar in Warhols studio aanwezig waren. Het verhaal en de personages kennen geen ontwikkeling. Het boek is meer een documentaire, dat heb ik als regisseur overeind proberen te houden. Je zou het kunnen vergelijken met de uitgetypte teksten van bijvoorbeeld een aflevering van Big Brother, zonder camera-opdrachten en dergelijke. Dan blijven er ook alleen nog maar een aantal mensen en een ruimte over, maar er zit geen verhaallijn in. Het boek is totaal niet gekunsteld, alles is vastgelegd inclusief versprekingen en vage aanduidingen.
Soms is er een gesprek over bijvoorbeeld iets wat op tafel ligt. Als er dan niet in de tekst staat wat dat is, blijft het heel erg gissen waar het gesprek nou over gaat. Ik heb zelf een voorliefde voor spreektaal en dit is echt het allereerste document in de wereld, waarin echte spreektaal is vastgelegd. En dan die maffe dialogen, situaties en personages; het leek me wel een uitdaging om daar mijn tanden in te zetten, zonder er een ‘well-made play’ van te maken. Als je hiervan een verhaal met een kop en een staart had gemaakt, zou er juist van ‘A’ als document weinig overblijven.”
Toch signaleert Malte Huthoff wel enkele thema’s in dit document: “Het sterrendom en drugsgebruik spelen een grote rol en veel van de dialogen hebben verwijzingen naar de dood. Warhol heeft geprobeerd zo weinig mogelijk over zichzelf in het boek te stoppen. In mijn visie bestaat het mysterie rondom Warhol er uit, dat hij altijd heel weinig over zichzelf heeft losgelaten. Daardoor gingen mensen van alles interpreteren. Maar in het boek ‘A’, en dus in deze voorstelling, hoor je toch wat voor soort gesprekken hij en zijn vrienden met elkaar hebben; hoe zijn vrienden soms naar het innerlijke van Andy proberen te graven. Ik denk dat dat toch wel iets over hem zegt. Als je de voorstelling ziet, heb je ook wel het idee dat het niet eeuwig zo kan doorgaan op de Factory, wat ook later niet meer het geval is geweest. Na de aanslag op Warhol was het een stuk minder open en kon niet meer iedereen zomaar binnenlopen daar. Het maakt de voorstelling een inleiding tot het verval van vriendschap en sterrendom.”
Ook het decor moet een authentiek kijkje in de keuken van Warhol bieden. “We hebben geprobeerd de Silver Factory na te bootsen door het meubilair en er is heel veel zilverfolie. Dat is allemaal gedaan door Janneke van der Velden. Er zijn voor ‘A’ twee opnameperiodes geweest, en bij de tweede periode waren er al typistes bezig om het eerste gedeelte uit te typen. Die zie je dus ook in de Factory: ieder woord dat wordt uitgesproken wordt door typistes op koptelefoons afgeluisterd en uitgetypt.” Sfeerbepalend is natuurlijk ook de muziek. “Er zijn Nederlandse bewerkingen te horen van Velvet Underground-nummers. Veel songs van deze band gingen over Warhol of over mensen die in de Factory rondhingen. De bandleden kwamen daar veel over de vloer. Ook werd er veel naar Maria Callas geluisterd, daarom hebben we haar in persoon op het podium staan. Callas wordt trouwens door een man gespeeld, en Warhol door een vrouw. Heel toepasselijk, aangezien Andy de heersende beelden over mannen- en vrouwenrollen en homoseksualiteit onderuit wilde halen. Dat zijn dus wel wat van de theatrale ingrepen die we hebben gedaan. Ik denk dat puur het gebabbel niet zou werken. Maar het is nog steeds iets heel anders dan anders. De voorstelling levert een interessante blik op Andy Warhol, daarnaast wordt het een feestje met al die maffigheid.”

De voorstelling is in Amsterdam nog te zien op 25 november in Club 11 en op 9 en 16 december in het Theater van het Woord. Meer informatie is te vinden op hetbesteuita.nielsbeune.nl
Foto: Niels Beune

Bron: TheaterCentraal.nl

 
Zuster Rita

 
Waar zijn naald en draad gebleven?
Ik kan de puikste poken geven
Er staat Niet desteriliseren!
Wat is dat? Desteriliseren?
Waar is je aderlijke pijplijn?
Door je bloedbaan met de A-trein
Wil je een bloedbad op de snelweg?
Doedoedoe dan wat zuster Rita zegt
Next!

 
Wil je liever oraal of nasaal?
Intramusculair of anaal?
Wist je? Als je die naald nog ’s gebruikt
Als je ‘m uitkookt, dat ie buigt?
Dat die smelt want die is plastic
Als ik je nou eerst ‘ns met een vork prik?
Waar is je aderlijke pijplijn?
Door je bloedbaan met de A-trein
Wil je een bloedbad op de snelweg?
Doedoedoe dan wat zuster Rita zegt
Next!

 
Voor burgermeester: Rotten Rita!
Zij verwelkomt ’t Rooie China
Dank u voor de drugs, voorzitter Mao!
En ’t blauw op straat uit Puerto Rico
Ik sta in m’n onderbroek schoon te maken
En Maria Callas platen te draaien
Waar is je aderlijke pijplijn?
Door je bloedbaan met de A-trein
Wil je een bloedbad op de snelweg?
Doedoedoe dan wat zuster Rita zegt

 
Oh, hoor wie klopt daar
De politie klopt niet drie keer aan
De Duchess zij zuigt aan mijn ding-dong
Brrr, de tepels van haar tong-tong
Ondine Ondine Ondine ONDINE!!!
Amfet amfet AMFETAMINE!!!!

8 november 2007

Beste lezer,

Ik wil graag nog een keer uw aandacht vestigen op het muziektheaterstuk Het beste uit A naar  ‘A, the novel by Andy Warhol’, dat de Andy Warhol Club van het Stedelijk presenteert in bar_restaurant_club 11 op 11 en 25 november en in december in Het Theater van ‘t Woord in de OBA.

Truman Capote oogstte veel respect en bewondering met zijn eerste roman ‘Other voices, other rooms’. Hij was toen nog maar 23, maar kende het literaire metiér tot in de wonderbaarlijkste finesses. Het was in een vloeiende, bespiegelende taal geschreven. Mr. Capote’s werkwijze was herschrijven en herschrijven tot hij perfectie bereikte. Hij was niet geïnteresseerd in narratieve helderheid en wat realisme heette te zijn. Realisme was emoties, poëzie, symboliek, sissend gefluister, raadselachtige, mysterieuze woorden. Soms wist je niet waar het over ging. Er was eigenlijk geen verhaal en nauwelijks karakterisering. Er kwamen geen echte mensen in voor, maar alleen groteske personages en er gebeurde niets met ze.

‘Other voices, other rooms’ heet ook de tentoonstelling over Andy Warhol in het Stedelijk Museum.

Hoezo?

Andy Warhol werd onweerstaanbaar aangetrokken door de mooie, jonge schrijver achterop het boek op de foto van Harold Halma, die hem aankeek met grote ogen, met een meisjesachtige zachtheid er in, maar ook decadentie en illusie, verleiding die net zo goed een valstrik kon zijn. Mr. Warhol duizelde ervan.

Hij ging zover dat hij Mr. Capote een hele tijd stalkte. Hij schreef brieven, telefoneerde, wachtte op hem bij zijn huis, maar vergeefs. Hij wilde Mr. Capote’s boeken illustreren, maar daar kwam niets van.

’t Waren ongetwijfeld wondermooie tekeningen geworden.

Toen schreef Mr. Capote ‘In cold blood’, de eerste non-fictie roman, die uitkwam in 1965, waarvoor hij honderden mensen interviewde en duizenden bladzijden volschreef met aantekeningen.

‘Every word takes blood,’ zei Mr. Capote.

In 1963 was de eerste draagbare cassetterecorder op de markt gekomen.

De werkwijze van Mr. Capote, interviewen en optekenen, bracht Mr. Warhol op een idee. Hij wilde ook een boek maken. En nu wist hij hoe.

Hij had een fobie voor schrijven en hij was dyslectisch, maar dat maakte niets uit. Hij hoefde alleen maar met een cassetterecorder iemand op te nemen die veel praatte en de cassettebandjes daarna te laten uittikken. En hij hoefde niets zelf te verzinnen. En ’t kon snel, goedkoop en makkelijk.

Op 30 juli 1965 nam hij 12 uur Ondine op, een van de supersterren uit zijn entourage, en nog 12 uur in de volgende jaren, en in 1968 kwam bij Grove Press ‘A, the novel by Andy Warhol’ uit. Alle typfouten en weglatingen en onverstaanbaarheden uit het manuscript had hij er in laten staan en hier en daar de namen verwisseld.

‘Ik wilde een slecht boek schrijven,’  zei hij, ‘net zoals ik ‘slechte films’ en ‘slechte kunst’ maakte. Want als je iets precies fout doet, eindig je toch altijd met iets goeds.’

De criticus van de Times schreef over ‘A’, ‘Zzzzzzzzzz……’

Maar ‘A’ is Andy Warhol’s ‘Other voices, other rooms.’ Alleen de ogen van Mr. Capote waren de spiegels van het onderbewuste en in Mr. Warhol’s brillenglazen van zijn Wayfarer doemde de onderwereld van het mollenvolk op, de Mole People, zoals de mensen met wie hij zich toen omringde zich noemden, naar een b-film, Billy Name de beschermer van de Silver Factory en Ondine de Paus, de Sugarplum Fairy, Rotten Rita de Burgermeester en Brigid Polk de Duchess. Speedspuitende katholieken die keihard Maria Callas platen draaiden op de hifi. Die Mr. Warhol de bijnaam Drella gaven, een samenvoeging van Dracula en Cinderella. Echte mensen die van zichzelf groteske personages maakten, in een verhaal dat zich ontspon op 30 juli 1965 wat ook nergens over ging, die ook sisten en raadselachtige dingen zeiden.

‘Ondine is mijn negenennegentigste dimensie en ik zit op het negenennegentigste percentiel maar niet de negenennegentigste dimensie dus we hebben verbinding…,’ zegt Taxine alias Edie Sedgwick.

Er zijn geen beschrijvingen als in ‘Other voices, other rooms’ van tijgerlelies zo groot als een mannenhoofd, maar wel lavendellelies.

‘Daar moet je me aan helpen,’ zegt Rink Crawl alias Chuck Wein tegen de Duchess.  

En net als onder ’t donkere ven in Mr. Capote’s roman houtblokken groen oplichten als verdronken lijken, doemen in ‘A’ emoties op.

‘…Maar toen zei ik tegen Taxi dat ik niemands goeroe was. Dat ik nog geeneens mezelf kon goeroën,’ zegt Ondine.

De Sugarplum Fairy, die ons gezelschap niet zoekt in de regen, want zij smelt in de regen…

‘Ik heb Joe zo hoog, dat als ie dood wil, laat ‘m.’

‘Waarom vermijd je jezelf?’ zegt de Sugarplum Fairy.

‘Huh?’ zegt Drella.

De echte ‘Other voices, other rooms’ zijn niet op de tentoonstelling in het Stedelijk maar op de 11e etage in bar_restaurant_club 11 op zondag 11 en 25 november om 16.30 uur en in december in het Theater van ’t Woord in de OBA, in

‘Het beste uit A’

Met Mo Tucker, die de drumster was van de Velvet Underground en één van de typistes:

‘Andy, die vieze woorden ga ik écht níet typen!’

‘Uh… oh. Eh… ja, dat moet je doen, ja. De vieze woorden moet je echt niet tikken.’

Ik wil u hierbij uitnodigen voor deze unieke voorstelling, de donkere kant van ‘Hair’, de eerste keer dat ‘A’ op de planken komt.

Met vriendelijke groeten,

Hans de Grunt, artistiek leider, schrijver.

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Quisque sed felis. Aliquam sit amet felis. Mauris semper, velit semper laoreet dictum, quam diam dictum urna, nec placerat elit nisl in quam. Etiam augue pede, molestie eget, rhoncus at, convallis ut, eros. Aliquam pharetra. Nulla in tellus eget odio sagittis blandit. Maecenas at nisl. Nullam lorem mi, eleifend a, fringilla vel, semper at, ligula. Mauris eu wisi. Ut ante dui, aliquet nec, congue non, accumsan sit amet, lectus. Mauris et mauris. Duis sed massa id

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Quisque sed felis. Aliquam sit amet felis. Mauris semper, velit semper laoreet dictum, quam diam dictum urna, nec placerat elit nisl in quam. Etiam augue pede, molestie eget, rhoncus at, convallis ut, eros. Aliquam pharetra. Nulla in tellus eget odio sagittis blandit. Maecenas at nisl. Nullam lorem mi, eleifend a, fringilla vel, semper at, ligula. Mauris eu wisi. Ut ante dui, aliquet nec, congue non, accumsan sit amet, lectus. Mauris et mauris. Duis sed massa id

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetuer adipiscing elit. Quisque sed felis. Aliquam sit amet felis. Mauris semper, velit semper laoreet dictum, quam diam dictum urna, nec placerat elit nisl in quam. Etiam augue pede, molestie eget, rhoncus at, convallis ut, eros. Aliquam pharetra. Nulla in tellus eget odio sagittis blandit. Maecenas at nisl. Nullam lorem mi, eleifend a, fringilla vel, semper at, ligula. Mauris eu wisi. Ut ante dui, aliquet nec, congue non, accumsan sit amet, lectus. Mauris et mauris. Duis sed massa id

Op de avond van de première van Het beste uit A is artistiek leider Hans de Grunt afgereisd naar Hilversum voor een interview in het programma “met het oog op morgen”.
Dit interview kan in mp3-vorm (< 6 MB) gedownload worden en afgeluisterd, maar ook direct afspelen is mogelijk (duur 6 minuten).